Schriftelijk vastleggen
Ouderverklaring
Een schriftelijke verklaring waarmee je als ouder duidelijk maakt dat je niet akkoord gaat met genderbevestigende behandeling van je kind — en die je naar de kliniek, huisarts en verzekeraar stuurt.
Mondelinge bezwaren verdwijnen in een dossier. Een ondertekende brief blijft staan en kan later worden teruggehaald.
Waarom dit op papier zetten?
Zodra een diagnose is gesteld, gaat de kliniek door — tenzij iemand de procedure formeel stillegt. Als ouder heb je het recht jouw inzichten als familielid vast te leggen. Dat is niet alleen voor jezelf belangrijk, maar ook juridisch: het maakt de medeverantwoordelijkheid van kliniek, huisarts en verzekeraar zichtbaar.
Een uitgebreid onderzoek naar coëxisterende aandoeningen (autisme, trauma, eetstoornis, OCD, depressie, schaamte over homoseksualiteit) ontbreekt vaak. Zonder dat onderzoek is er sprake van diagnostische overschaduwing — de gepresenteerde klacht (genderdysforie) wordt behandeld, de onderliggende factoren niet.
Door je verklaring schriftelijk vast te leggen en aan meerdere partijen te sturen, zorg je ervoor dat de kliniek niet langer kan beweren dat je akkoord was — en dat verzekeraar en huisarts zich moeten verhouden tot wat er met je kind gebeurt.
Voorbeeldverklaring
Pas de tekst aan op jouw situatie. Print uit, onderteken, stuur per aangetekende post met ontvangstbevestiging naar de kliniek. Stuur kopieën per e-mail naar de behandelaar én per aangetekende post naar je huisarts en verzekeraar (in België: het ziekenfonds).
Aan: [Naam behandelaar], [Naam kliniek], [Adres]
Betreft: Ouderlijke verklaring met betrekking tot [naam kind, geboortedatum]
Datum: [datum]
Geachte [naam behandelaar],
Met deze brief leggen wij als ouders schriftelijk vast dat wij niet akkoord zijn met de voorgenomen genderbevestigende behandeling van ons kind, [naam], geboren op [datum].
Onze bezwaren zijn gebaseerd op de volgende overwegingen:
1. De zelfgerapporteerde 'genderdysforie' van ons kind is niet objectief meetbaar. De diagnose berust op zelfdiagnose en niet op een onafhankelijk vastgestelde, fysiek meetbare aandoening.
2. Er bestaan in onze ogen aanwijzingen voor coëxisterende factoren — [voeg toe wat van toepassing is: autisme, ADHD, eetstoornis, OCD, trauma, pestgeschiedenis, schaamte over mogelijke homoseksualiteit, sociale invloed via internet of vriendengroep, plotseling ontstaan na de kindertijd]. Wij hebben deze observaties gedeeld in een ingevulde ouderenquête (zie bijlage), maar deze inzichten zijn naar ons inzicht onvoldoende onderzocht.
3. De voorgestelde interventies (puberteitsremmers, cross-sekse-hormonen, chirurgie) zijn onomkeerbaar en kennen ernstige langetermijnrisico's — onvruchtbaarheid, verlies van seksueel functioneren, verhoogd cardiovasculair risico, kanker, levenslange hormoonafhankelijkheid. De onderbouwing voor de effectiviteit op de lange termijn is omstreden, zoals ook de Cass Review (2024) heeft vastgesteld.
4. Wij hebben de kliniek schriftelijk een aantal ethische en wetenschappelijke vragen voorgelegd (zie bijlage). Zonder bevredigend antwoord op deze vragen kan er naar onze mening geen sprake zijn van weloverwogen geïnformeerde toestemming.
5. Wij verzoeken de kliniek met klem om eerst de coëxisterende aandoeningen breed te onderzoeken en passend te behandelen, voordat er onomkeerbare medische stappen worden ondernomen.
Mocht de kliniek zich beroepen op de privacy van de patiënt, dan zullen wij dit document doorsturen naar onze huisarts en zorgverzekeraar (in België: het ziekenfonds). Op die manier kunnen zij samen met de kliniek tot een weloverwogen beslissing komen. Het betekent ook dat alle betrokken partijen medeverantwoordelijkheid dragen voor eventuele complicaties — tenzij zij eveneens adviseren om niet medisch te behandelen.
Het is redelijk dat in geval van schade aan ons kind compensatie en/of reconstructieve medische zorg geboden wordt naar de wens van [naam kind].
Wij verwachten een schriftelijke ontvangstbevestiging van deze brief.
Met vriendelijke groet,
Naam ouder/familielid: ________________________
Adres: ________________________
Handtekening: ________________________
Datum: ________________________
Bijlagen: ingevulde ouderenquête; lijst met vragen aan de kliniek.
Let op
Een ouderverklaring blokkeert geen behandeling. In Nederland heeft een persoon vanaf 16 jaar volledige medische zelfbeschikking — vanaf 12 jaar gedeeltelijke. Een ouderverklaring is geen veto, maar wel een schriftelijke voet tussen de deur die verzekeraar en huisarts dwingt om hun rol expliciet te maken.
Bij twijfel over wat juridisch wel en niet kan: vraag advies bij een advocaat of juridische helpdesk. Deze pagina is geen juridisch advies.